สารเคมีทำให้สายยางแข็งตัวได้อย่างไร　คุณสามารถยืดอายุการใช้งานสายยางได้ หากเข้าใจกลไกแข็งตัวเมื่อสัมผัสกับสารเคมี

หากสายยางสัมผัสกับสารเคมีบางชนิดภายใต้ความเข้มข้นที่แตกต่างกันอาจทำให้สายยางแข็งตัวได้ในระยะเวลาอันสั้น สายยางที่แข็งตัวไม่สามารถกลับคืนสู่สภาพเดิมได้และอาจก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ตามมา คุณจึงควรเปลี่ยนใหม่โดยเร็วที่สุด

ในบทความนี้ Hose Adviser PRO จะมาอธิบายว่าทำไมสารเคมีจึงทำให้เกิดการแข็งตัวของสายยางได้ รวมทั้งแนะนำวิธีป้องกันด้วย

ประเด็นสำคัญของบทความนี้

สาเหตุหลัก 2 ประการที่สารเคมีทำให้ท่ออ่อนแข็งตัว ได้แก่
①การละลายของสารพลาสติไซเซอร์จากท่ออ่อน PVC เข้าสู่สารเคมี
②การรั่วซึมของสารพลาสติไซเซอร์เนื่องจากการสลายตัวทางเคมีของพันธะระหว่างเรซิน PVC
สำหรับวิธีป้องกันการแข็งตัว เราจะต้องตรวจสอบชนิดของสารเคมีที่จะลำเลียงและสภาวะการใช้งานของท่ออ่อนเสียก่อน จากนั้นจึงเลือกใช้ท่ออ่อนที่สามารถต้านทานสารเคมีได้สูง

ทำไมสายยาง PVC ถึงยืดหยุ่นได้ ?

เรซินโพลีไวนิลคลอไรด์ (PVC) มักใช้กับสายยางอเนกประสงค์ เมื่ออยู่ในอุณหภูมิห้อง เรซิน PVC จะแข็งและไม่สามารถดัดงอได้ อย่างไรก็ตาม เรซิน PVC ที่ใช้ในท่ออ่อนเรียกว่า "เรซิน PVC ชนิดอ่อน" และยืดหยุ่นได้ เรซิน PVC ชนิดอ่อนมีสารพลาสติไซเซอร์ผสมอยู่เพื่อทำให้เรซินอ่อนตัว ส่งผลให้สายยาง PVC มีความนุ่มและใช้งานง่ายแม้อยู่ในอุณหภูมิห้อง

รูป: สัดส่วน

สารเคมีทำให้สายยาง PVC แข็งตัวได้อย่างไร

สาเหตุที่ทำให้ท่ออ่อนแข็งตัวได้เพราะสารเคมีนั้นเกิดจากกลไก 2 ประการที่สำคัญ

①ท่ออ่อนแข็งตัวเพราะเกิดการละลายของสารพลาสติไซเซอร์ในสารเคมี

②การรั่วซึมของสารพลาสติไซเซอร์เนื่องจากการสลายตัวทางเคมีของพันธะระหว่างเรซิน PVC

การแข็งตัวของท่ออ่อนที่เกิดจากการละลายของสารพลาสติไซเซอร์ ①สามารถแก้ไขได้โดยเลือกใช้ท่ออ่อนที่มีสารพลาสติไซเซอร์ชนิดที่ไม่ละลายง่าย
แล้วจะมีมาตรการใดบ้างในการป้องกันสถานการณ์อย่างที่อธิบายไว้ในข้อ ②ได้
มาลองหาคำตอบกันดีกว่า
เลือกจากข้อ ก, ข และ ค

ก. เพิ่มปริมาณสารพลาสติไซเซอร์ที่ผสม
ข. ใช้สายยาง PVC
ค. เปลี่ยนวัสดุของท่ออ่อน

คำตอบที่ถูกต้องคือ ค. เปลี่ยนวัสดุของท่ออ่อน

ในกรณี ①ที่สารเคมีทำลายพันธะระหว่างโมเลกุลของเรซิน PVC ทำให้ท่ออ่อนเกิดการแข็งตัวนั้น แทบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะป้องกันโดยไม่เปลี่ยนวัสดุของท่ออ่อน

ท่ออ่อนที่แข็งตัวแล้วไม่สามารถกลับคืนสู่สภาพเดิมได้ จึงต้องเปลี่ยนทันทีเพื่อป้องกันปัญหาที่อาจเกิดขึ้น อย่างไรก็ตามการเปลี่ยนท่ออ่อนบ่อยๆ ในระยะเวลาสั้นๆ จะทำให้ต้นทุนวัสดุและการบำรุงรักษาเพิ่มสูงขึ้น นั่นหมายความว่าจำเป็นต้องมีมาตรการป้องกันไม่ให้ท่ออ่อนแข็งตัวเพราะสารเคมี

จะป้องกันสายยางไม่ให้แข็งตัวเพราะสารเคมีได้อย่างไร

ท่ออ่อนมีหลายชนิด และการเลือกใช้ชนิดที่เหมาะสมกับการใช้งานที่ต้องการนั้นเป็นสิ่งสำคัญ ท่ออ่อนที่ทำจากเรซินพอลิโอเลฟินที่ไม่ใช่ PVC และท่ออ่อนฟลูออโรเรซินมักถูกนำมาใช้กับสารเคมีเนื่องจากมีความต้านทานสารเคมีสูง และข้อต่อที่ทำจากสแตนเลสหรือเรซินที่ทนสารเคมีก็มักถูกนำมาใช้ด้วยเช่นกัน การใช้สายยางที่มีความทนทานต่อสารเคมีสูงจะช่วยให้ใช้งานได้ยาวนานกว่าสายยาง PVC ที่ภายในเวลาเพียงไม่กี่วันก็เกิดการแข็งตัวแล้ว

เมื่อเลือกสายยางที่ทนต่อสารเคมี ให้ตรวจสอบข้อมูลการทนต่อสารเคมีที่ผู้ผลิตจัดเตรียมไว้อย่างละเอียด เนื่องจากความเข้ากันได้กับสารเคมีของสายยางแต่ละชนิดมีความแตกต่างกัน หากไม่พบชื่อสารเคมีที่ต้องการ กรุณาติดต่อผู้ผลิตโดยตรง นอกจากความทนทานต่อสารเคมีแล้ว ลูกค้าควรยืนยันเงื่อนไขการใช้งาน เช่น อุณหภูมิและความดันของสารเคมีที่ต้องการลำเลียง เพื่อให้สามารถเลือกสายยางที่เหมาะสมกับสภาวะการใช้งานนั้นๆ ได้

ทาง Toyox มีสายยางที่มีความทนทานต่อสารเคมีสูง เช่น ชุดสายยาง TOYOFUSSO ซึ่งท่อด้านในผลิตจากเรซินเตตระฟลูออโร

เนื่องจากสายยางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการใช้งานของคุณจะขึ้นอยู่กับชนิดของสารเคมีที่ต้องการลำเลียง เราจึงขอให้ศึกษาตารางความทนทานต่อสารเคมีของสายยางและตารางความทนทานต่อสารเคมีของข้อต่อประกอบด้วย